Henri Polus Militaire stafkaarten en foto's

Henri Polus  nam voor het project Word Erfgoedgeneraal de kans te baat om zijn unieke kaarten uit de jaren vóór de Eerste Wereldoorlog aan Het Stadsmus kenbaar te maken.

De eerste is een militaire stafkaart uit 1910, die in het bezit was van het Elfde Linieregiment dat op dat moment in Hasselt gekazerneerd was. Hasselt en omgeving zijn op deze kaart met alle voor militaire doeleinden belangrijke informatie erbij, opgetekend. De kaarten werden uitgegeven door het Militair Geografisch Instituut in Ter Kameren.

Op de kaart vind je nog heel wat oude kadasterbenamingen terug (zoals Het Kermisveldje, het Dorlik, …), maar vooral wat niet op de kaart staat, valt op: geen grote ring, geen Albertkanaal, een tramspoor tussen het station en de oude, smallere kanaalkom van vóór de aanleg van het Albertkanaal, …

Een tweede kaart is een kaart van de Duitsers die op een andere schaal (schaal 1:60.000), dezelfde omgeving beslaat, uit 1916.

In zijn zoektocht naar interessante voorwerpen uit de militaire geschiedenis van Hasselt heeft Henri ook nog een hele reeks postkaarten, waarvan er twee opvallend zijn voor de Eerste Wereldoorlog. Op een eerste foto van 1918 zijn een aantal Duitse militairen te zien, die aan een kanon op de Molenpoort de wacht houden. Deze Duitse militairen waren artilleristen (bedienaars van kanonnen ) en waren in de Witte Nonnenkazerne, in de gelijknamige straat, ingekwartierd.

 De tweede foto (1916) geeft een panoramisch zicht op het noordelijke deel van de stad, vanaf de toren van de Sint-Quintinuskerk. Het meest opvallende is de Begijnhofkerk (de Catharinakerk), die op het einde van de Tweede Wereldoorlog gebombardeerd zou worden.

Henri is zelf ex-militair, infanterist-cyclist (de zogenaamde “zwarte mutsen”) en heeft in zijn hele loopbaan verschillende buitenlandse opdrachten gedaan (Somalië, Kosovo, …). Het is voornamelijk door de ervaringen uit zijn loopbaan dat hij een grote interesse opbouwde voor het Elfde Linieregiment  - ook infanteristen – en wat het regiment meemaakte tijdens WO I.

Aan het begin van de oorlog was het regiment gericht op de verdediging van Luik. Nadien heeft het regiment deelgenomen aan de operaties van het Belgische Leger met vooral het terugvallen op de vesting Antwerpen met achtereenvolgens posities rond Leuven, Mechelen en Antwerpen. Vervolgens nam het Elfde deel aan de loopgravenoorlog aan de Ijzer en werden er stellingen ingenomen rond Diksmuide. In 1918 werd door het Belgische Leger een offensief ingezet oostelijke richting. Het Elfde Linieregiment nam flink deel aan deze operaties en belandde zo terug in Hasselt.

Het Elfde Linieregiment en Hasselt werden gedurende 120 jaar in één adem genoemd. De banden van het regiment met de stad op economisch, sociaal, cultureel en muzikaal vlak, maakten van Hasselt een echte garnizoensstad.

Henri is stichtend lid van de vereniging Ons Elfde, die allerlei activiteiten organiseert rond het in Limburg wereldberoemde Elfde Linieregiment en de bedoeling heeft het militaire leven in Hasselt in herinnering te houden door de militairen van toen en nu met elkaar te verenigen.

“Een persoonlijk of familieverhaal uit de Eerste Wereldoorlog heb ik niet. Mijn vader stierf toen ik negen jaar was, en ik kom uit één van die families waar de oorlogen geen gespreksonderwerp waren. Wel heb ik mijn vader na wat opzoekingswerk teruggevonden op de militielijst (lichting 1921) van het Elfde Linieregiment: hij was er slachter. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werkte hij in de keukens in de Kolonel Dusartkazerne; hij heeft er heel wat meegesmokkeld, als ik de verhalen mag geloven.”

Ik ben kandidaat!

Toen ik een kind was, was mijn grootvader mijn beste speelkameraad, ik ging elke dag naar zijn huis. Ik herinner me dat ik altijd vol bewondering keek naar de speciale soldatenpet van het 11de Linieregiment, de pet met de “floche”. Die stond bij hem thuis op een ereplaats. Bij hoge uitzondering heb ik ze ook eens op mijn hoofd mogen zetten….
Toen hij gestorven is heb ik de pet geërfd. Bij het opruimen van zijn huis zijn we ook nog een foto tegengekomen van een jonge, fiere man met “de pet” op zijn hoofd, mijn grootvader dus. De foto is hoogstwaarschijnlijk genomen bij Blanckaert, daar liet toen iedereen foto’s maken. Een soldaat van het 11de was in Hasselt toch iets speciaal. De “marsch van het 11ste” ligt ons ook nu nog nauw aan het hart.

Nicole V.

Ik ben kandidaat!

Hier wat documenten over de periode WO I in Hasselt. Het betreft 2 postkaarten, waarvan een foto en twee geografische kaarten van de omstreken van Hasselt, waarvan een Duitse.

Henri P.